Trong phiên đối thoại thứ 4 của Diễn đàn Kinh tế tư nhân Việt Nam 2026 (VPSF 2026) tại Điện Biên, giới doanh nhân trẻ đã thẳng thắn vạch trần 4 nhóm rào cản cốt lõi đang kìm hãm sự phát triển của tỉnh vùng cao. Đứng trước lợi thế vị trí biên giới và tiềm năng nông nghiệp công nghệ cao, họ đòi hỏi các cơ chế đặc thù về đất đai và tín dụng để bứt phá.
Bối cảnh: VPSF 2026 chọn Điện Biên làm điểm đến
Chiều 10.5, tỉnh Điện Biên đã trở thành tâm điểm khi diễn ra phiên đối thoại thứ 4 thuộc vòng đối thoại địa phương Diễn đàn Kinh tế tư nhân Việt Nam 2026 (VPSF 2026). Sự kiện này có ý nghĩa đặc biệt khi là phiên đối thoại đầu tiên của diễn đàn cấp nhà nước được tổ chức tại một khu vực miền núi phía Bắc. Hội Doanh nhân trẻ tỉnh Điện Biên đã nhận lời đăng cai tổ chức, đánh dấu bước ngoặt trong cách tiếp cận của giới doanh nghiệp đối với các vùng đất còn nhiều tiềm năng nhưng chưa khai thác triệt để.
Tham dự không chỉ có Ban lãnh đạo Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam mà còn có sự hiện diện của ông Nguyễn Văn Đoạt, Phó chủ tịch UBND tỉnh Điện Biên, cùng hàng loạt chuyên gia, nhà khoa học và diễn giả. Sự xuất hiện của các chuyên gia cấp quốc gia tại nơi đây cho thấy mức độ quan tâm đặc biệt mà Đảng và Nhà nước dành cho việc thúc đẩy kinh tế tư nhân tại các vùng khó khăn, nơi vốn thường bị bỏ ngỏ trong các chính sách phát triển trọng tâm. - afhow
Phát biểu khai mạc, Đặng Hồng Anh, Chủ tịch Diễn đàn Kinh tế tư nhân Việt Nam 2026, đã khẳng định một quan điểm quan trọng: Kinh tế tư nhân không còn là lựa chọn thay thế mà là lực lượng tiên phong trong đổi mới sáng tạo và làm chủ công nghệ. Ông nhấn mạnh rằng VPSF 2026 không chỉ là nơi để doanh nghiệp than phiền về khó khăn mà phải là diễn đàn để cùng Chính phủ và chính quyền địa phương "đồng kiến tạo" các giải pháp chính sách thực chất. Điều này đòi hỏi sự thay đổi tư duy từ việc tìm kiếm sự an toàn sang chấp nhận rủi ro để đổi lấy lợi nhuận và sự phát triển bền vững.
4 Rào cản cốt lõi: Thực trạng khó khăn
Mặc dù tiềm năng rất lớn, nhưng thực tế hoạt động kinh doanh tại Điện Biên và các vùng miền núi phía Bắc vẫn đang bị kìm hãm bởi 4 nhóm rào cản cốt lõi. Tại phiên đối thoại, các doanh nhân trẻ đã thẳng thắn chỉ ra những vấn đề mà họ đang gặp phải trong quá trình đầu tư và phát triển. Những rào cản này không chỉ ảnh hưởng đến hiệu quả kinh tế mà còn tạo ra tâm lý e dè, ngại rủi ro trong cộng đồng doanh nghiệp.
Thứ nhất là rào cản về cơ chế chính sách chưa linh hoạt. Tại các vùng biên giới như Điện Biên, các quy định hành chính thường cứng nhắc và chưa phù hợp với đặc thù địa phương. Thủ tục giải phóng mặt bằng, xin giấy phép, hay đăng ký kinh doanh vẫn còn nhiều bước rườm rà, gây tốn kém thời gian và chi phí cho doanh nghiệp. Sự thiếu đồng bộ giữa các văn bản quy phạm pháp luật của trung ương và địa phương cũng tạo ra sự nhầm lẫn, khiến doanh nghiệp khó định hướng hoạt động.
Thứ hai là hạn chế về nguồn vốn và tín dụng. Các ngân hàng thương mại thường e ngại cho vay tại các vùng xa xôi, hẻo lánh do rủi ro tín dụng cao và chi phí quản lý lớn. Tỉ lệ thế chấp yêu cầu cao, lãi suất cho vay chưa thực sự cạnh tranh so với các vùng kinh tế trọng điểm đã khiến nhiều dự án khả thi bị bỏ trống. Doanh nhân trẻ tại Điện Biên cho biết, họ có ý tưởng nhưng thiếu vốn để hiện thực hóa, và khi có vốn thì chi phí lại quá cao, làm giảm biên lợi nhuận.
Thứ ba là hạ tầng kỹ thuật và logistics chưa đồng bộ. Dù đã có những cải thiện, nhưng hệ thống giao thông vận tải, đặc biệt là tại các huyện biên giới, vẫn còn nhiều đoạn đường nguy hiểm, chưa được nâng cấp. Chi phí vận chuyển nguyên vật liệu và thành phẩm lên xuống vùng cao chiếm một phần lớn trong giá thành sản phẩm. Ngoài ra, hạ tầng số, bao gồm mạng internet tốc độ cao và hệ thống kết nối dữ liệu, mới chỉ được phủ sóng ở một số ít khu vực, hạn chế khả năng chuyển đổi số của doanh nghiệp.
Thứ tư là thiếu hụt nguồn nhân lực chất lượng cao. Điện Biên đang đối mặt với tình trạng "chảy máu chất xám" khi các kỹ sư, chuyên gia công nghệ và quản lý giỏi thường di chuyển đến các thành phố lớn để tìm kiếm cơ hội phát triển. Tại địa phương, lực lượng lao động chủ yếu là phổ thông, thiếu kỹ năng đặc thù cho các ngành nghề như nông nghiệp công nghệ cao, du lịch sinh thái, hay kinh tế số. Việc đào tạo và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực địa phương đang là một bài toán khó.
Tiềm năng: Lợi thế 'ngã ba biên giới'
Dù gặp nhiều khó khăn, Điện Biên sở hữu những lợi thế thiên nhiên và địa chính trị độc đáo mà rất ít địa phương khác tại Việt Nam có được. Vị trí ngã ba biên giới với cửa khẩu quốc tế Tây Trang là một lợi thế chiến lược, mở ra cơ hội phát triển thương mại, dịch vụ và logistics xuyên quốc gia. Đây là cửa ngõ để kết nối với các thị trường láng giềng, đặc biệt là Lào, tạo ra thị trường tiêu thụ và nguồn nguyên liệu mới cho các doanh nghiệp địa phương.
Bên cạnh đó, Điện Biên đang trở thành điểm đến hấp dẫn cho du lịch lịch sử và sinh thái. Với hệ thống di sản lịch sử và văn hóa đặc sắc, cùng cảnh quan thiên nhiên hùng vĩ, tỉnh nhà có đầy đủ điều kiện để trở thành cực tăng trưởng mới của khu vực Tây Bắc. Các cây trồng đặc sản như cà phê, cây mắc ca, cùng với nông nghiệp công nghệ cao đang dần trở thành thương hiệu riêng của vùng cao. Những sản phẩm này không chỉ mang lại giá trị kinh tế mà còn góp phần bảo tồn văn hóa và môi trường địa phương.
Tuy nhiên, để biến những lợi thế này thành lợi ích thực tế, Điện Biên cần có những cơ chế đặc thù, ưu tiên khơi thông nguồn lực đất đai và tín dụng. Các doanh nghiệp cần được hỗ trợ để tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị nông nghiệp công nghệ cao và kinh tế số. Việc kết hợp giữa lợi thế địa lý, tài nguyên thiên nhiên và chính sách hỗ trợ của Nhà nước sẽ tạo ra động lực mạnh mẽ cho sự phát triển bền vững của tỉnh nhà.
Giải pháp: Đất đai và tín dụng
Để tận dụng được lợi thế về vị trí địa lý và tài nguyên, vấn đề đất đai và tín dụng được các doanh nhân trẻ xem là ưu tiên hàng đầu. Tại phiên đối thoại, Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam đã cam kết đóng vai trò cầu nối, trực tiếp tổng hợp và kiến nghị các giải pháp đột phá về thể chế từ thực tiễn Điện Biên lên các bộ, ngành Trung ương. Mục tiêu là tạo ra một môi trường kinh doanh minh bạch, thuận lợi nhất cho doanh nghiệp hoạt động tại vùng cao.
Về vấn đề đất đai, các chuyên gia và doanh nhân cho rằng cần có cơ chế linh hoạt hơn trong việc giao đất, cho thuê đất cho các dự án nông nghiệp công nghệ cao và du lịch. Thay vì áp dụng các quy định chung cho cả nước, Điện Biên cần có các chính sách riêng, phù hợp với đặc thù của vùng miền núi. Ví dụ, việc cho phép chuyển đổi mục đích sử dụng đất linh hoạt hơn, hoặc tạo quỹ đất dự trữ cho các dự án đầu tư lớn sẽ giúp thu hút vốn và công nghệ vào địa phương.
Còn về tín dụng, các giải pháp cần tập trung vào việc giảm lãi suất cho vay và mở rộng các hình thức thế chấp phi truyền thống. Ngân hàng cần được khuyến khích đưa các sản phẩm tài chính vào vùng sâu, vùng xa, nơi mà nhu cầu vốn của doanh nghiệp là rất lớn. Việc sử dụng đất nông nghiệp, cây trồng, vật nuôi làm tài sản thế chấp cần được đơn giản hóa thủ tục và được pháp luật bảo vệ chặt chẽ hơn. Ngoài ra, các quỹ tín dụng nhân dân hoặc các mô hình hợp tác xã tín dụng cũng cần được phát huy vai trò để hỗ trợ người dân và doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Ông Nguyễn Văn Đoạt, Phó chủ tịch UBND tỉnh Điệnепен, đã khẳng định quyết tâm của tỉnh trong việc cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh. Tỉnh xác định 3 trụ cột phát triển gồm nông nghiệp xanh công nghệ cao, du lịch lịch sử, sinh thái, nghỉ dưỡng và năng lượng tái tạo gắn với hạ tầng chiến lược. Cam kết này không chỉ là lời nói mà cần được hiện thực hóa thông qua các hành động cụ thể, đo lường được. Việc cải cách thủ tục hành chính, nâng cao trách nhiệm của các cấp, các ngành, chủ động tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho doanh nghiệp là những bước đi thiết thực mà chính quyền địa phương cần làm ngay trong thời gian tới.
Kinh tế số: Con đường bứt phá mới
Không chỉ dừng lại ở các ngành truyền thống, kinh tế số đang trở thành con đường bứt phá mới cho Điện Biên. Tại phiên đối thoại, các doanh nhân trẻ đã nhấn mạnh vai trò của công nghệ trong việc kết nối thị trường, nâng cao hiệu quả sản xuất và mở rộng quy mô kinh doanh. Với lợi thế về vị trí biên giới, Điện Biên có thể trở thành trung tâm thương mại điện tử xuyên quốc gia, kết nối trực tiếp với người tiêu dùng tại các nước láng giềng.
Để phát triển kinh tế số, tỉnh Điện Biên cần đầu tư mạnh mẽ vào hạ tầng viễn thông và công nghệ thông tin. Mạng internet tốc độ cao phải được phủ sóng đầy đủ đến từng thôn, bản, tạo điều kiện cho người dân và doanh nghiệp tiếp cận thị trường số. Đồng thời, cần có các chương trình đào tạo, nâng cao kỹ năng số cho lực lượng lao động địa phương, giúp họ thích ứng với xu hướng chuyển đổi số.
Ứng dụng công nghệ trong nông nghiệp cũng là một hướng đi tiềm năng. Các hệ thống nông nghiệp thông minh, sử dụng cảm biến, IoT và trí tuệ nhân tạo sẽ giúp tối ưu hóa việc sử dụng tài nguyên, giảm thiểu rủi ro và tăng năng suất. Điều này đặc biệt quan trọng đối với các vùng đất cằn cỗi như Điện Biên, nơi mà việc canh tác truyền thống gặp nhiều khó khăn. Các doanh nghiệp công nghệ cao cần được mời gọi đầu tư vào địa phương để chuyển giao công nghệ và đào tạo nhân lực.
Kinh tế số không chỉ mang lại lợi ích kinh tế mà còn giúp bảo tồn văn hóa và di sản. Việc số hóa các giá trị văn hóa, du lịch sẽ giúp quảng bá hình ảnh Điện Brian đến với thế giới một cách hiệu quả hơn. Các nền tảng du lịch trực tuyến, thực tế ảo (VR) để trải nghiệm di sản lịch sử hay các sản phẩm văn hóa số sẽ là những sản phẩm đầy tiềm năng cho tương lai.
Cam kết: Từ lời nói sang hành động
Phiên đối thoại thứ 4 của vòng đối thoại địa phương VPSF 2026 tại Điện Biên không chỉ là nơi để lắng nghe ý kiến mà còn là nơi để cam kết hành động. Ông Đặng Hồng Anh đã nhấn mạnh vai trò của Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam trong việc đóng vai trò cầu nối, trực tiếp tổng hợp và kiến nghị các giải pháp đột phá về thể chế từ thực tiễn Điện Biên lên các bộ, ngành Trung ương. Sự tham gia của các chuyên gia, nhà khoa học cũng là một minh chứng cho thấy tính khoa học và thực tiễn của các giải pháp được đề xuất.
Ông Nguyễn Văn Đoạt, Phó chủ tịch UBND tỉnh Điện Biên, đã khẳng định quyết tâm của tỉnh trong việc chuyển mình mạnh mẽ với khát vọng trở thành cực tăng trưởng mới của vùng Tây Bắc. Tỉnh xác định 3 trụ cột phát triển gồm nông nghiệp xanh công nghệ cao, du lịch lịch sử, sinh thái, nghỉ dưỡng và năng lượng tái tạo gắn với hạ tầng chiến lược. Đây là định hướng chiến lược rõ ràng, giúp tập trung nguồn lực cho các ngành kinh tế mũi nhọn.
Cam kết của chính quyền địa phương cần được cụ thể hóa qua các chỉ tiêu, mốc thời gian và cơ chế giám sát rõ ràng. Cải thiện mạnh mẽ môi trường đầu tư kinh doanh, đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, nâng cao trách nhiệm của các cấp, các ngành không phải là những khẩu hiệu chung chung mà cần được hiện thực hóa thông qua các hành động cụ thể. Chủ động tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho doanh nghiệp là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị, từ tỉnh đến huyện, từ cấp ủy đến chính quyền và đoàn thể.
Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam sẽ tiếp tục đóng vai trò cầu nối quan trọng, kết nối doanh nghiệp với chính quyền, với các tổ chức quốc tế và với cộng đồng. Sự đồng hành thực chất của doanh nghiệp cùng chính quyền địa phương sẽ tạo ra động lực mạnh mẽ cho sự phát triển nhanh và bền vững của Điện Biên. Việc tạo ra một môi trường kinh doanh minh bạch, thuận lợi nhất cho doanh nghiệp là mục tiêu chung mà cả hai bên cần phấn đấu.
Tương lai: Những thách thức còn lại
Mặc dù đã có những cam kết và định hướng rõ ràng, nhưng việc thực hiện các giải pháp còn đòi hỏi thời gian và sự kiên trì. Những rào cản về cơ chế, nguồn vốn, hạ tầng và nhân lực không thể giải quyết xong ngay trong một sớm một chiều. Điện Biên cần có tầm nhìn chiến lược dài hạn, không nóng vội, tập trung vào chất lượng thay vì chỉ chú trọng vào số lượng.
Thách thức lớn nhất vẫn là làm sao để các giải pháp được đề xuất tại các phiên đối thoại này thực sự đi vào cuộc sống. Cần có cơ chế giám sát, đánh giá hiệu quả của các chính sách, đảm bảo rằng các cam kết không bị lãng quên sau hội nghị. Sự tham gia của cộng đồng doanh nghiệp, người dân và các tổ chức xã hội trong việc giám sát quá trình thực hiện cũng là một yếu tố quan trọng để đảm bảo tính minh bạch và hiệu quả.
Tương lai của Điện Biên phụ thuộc vào khả năng thích ứng với sự thay đổi của bối cảnh kinh tế và xã hội. Trong kỷ nguyên công nghiệp 4.0 và chuyển đổi số, các vùng miền núi phía Bắc cần bắt kịp xu thế để không bị tụt hậu. Điện Biên cần tận dụng tối đa lợi thế về vị trí địa lý, tài nguyên và văn hóa để xây dựng một mô hình phát triển bền vững, vừa mang lại lợi ích kinh tế, vừa bảo vệ môi trường và gìn giữ bản sắc dân tộc.
Vòng đối thoại địa phương VPSF 2026 tại Điện Biên là một dấu mốc quan trọng trong quá trình xây dựng và hoàn thiện môi trường kinh doanh tại Việt Nam. Nó cho thấy sự chuyển biến tích cực trong tư duy của cả doanh nghiệp và chính quyền, từ chỗ đối đầu sang chỗ hợp tác, cùng nhau kiến tạo tương lai. Với sự đồng lòng và nỗ lực của toàn thể cộng đồng, Điện Biên hoàn toàn có thể trở thành một cực tăng trưởng mới, dẫn đầu cho sự phát triển của khu vực Tây Bắc và cả nước.
Frequently Asked Questions
Phiên đối thoại thứ 4 của VPSF 2026 tại Điện Biên có ý nghĩa gì?
Phiên đối thoại thứ 4 của vòng đối thoại địa phương Diễn đàn Kinh tế tư nhân Việt Nam 2026 (VPSF 2026) tại Điện Biên là sự kiện đầu tiên được tổ chức tại khu vực miền núi phía Bắc. Sự kiện này đánh dấu bước chuyển mình quan trọng trong việc kết nối doanh nghiệp tư nhân với chính quyền địa phương, nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế tại các vùng khó khăn. Tại đây, các doanh nhân trẻ đã thẳng thắn chỉ ra những rào cản thực tế và đề xuất các giải pháp cụ thể, tạo nên một diễn đàn "đồng kiến tạo" giữa doanh nghiệp, chính quyền và xã hội. Đây là minh chứng cho thấy sự quan tâm đặc biệt của Đảng và Nhà nước đối với việc phát huy vai trò của kinh tế tư nhân trong việc giải quyết việc làm, tăng trưởng kinh tế và ổn định xã hội tại các vùng biên giới, vùng cao.
Ông Đặng Hồng Anh có những nhận định gì về vị thế của kinh tế tư nhân?
Tại phiên đối thoại khai mạc, ông Đặng Hồng Anh, Chủ tịch Diễn đàn Kinh tế tư nhân Việt Nam 2026, đã khẳng định rằng kinh tế tư nhân hiện nay đã được Đảng và Nhà nước xác lập một vị thế mới. Ông nhấn mạnh rằng kinh tế tư nhân không chỉ là động lực quan trọng mà phải là lực lượng tiên phong trong đổi mới sáng tạo và làm chủ công nghệ. Ông cho rằng, để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng 2 con số, VPSF 2026 không chỉ dừng lại ở việc nêu khó khăn mà là nơi cùng Chính phủ và chính quyền địa phương "đồng kiến tạo" các giải pháp chính sách thực chất. Ông cũng đề cập đến tiềm năng của Điện Biên với vị trí ngã ba biên giới, cửa khẩu quốc tế Tây Trang, cùng lợi thế về cây mắc ca, cà phê, nông nghiệp công nghệ cao và di sản lịch sử, văn hóa đặc sắc, khẳng định đây là điều kiện để trở thành cực tăng trưởng mới của khu vực Tây Bắc.
Điện Biên xác định những trụ cột phát triển nào?
Tỉnh Điện Biên đã xác định 3 trụ cột phát triển chính để trở thành cực tăng trưởng mới của vùng Tây Bắc. Đó là: nông nghiệp xanh công nghệ cao, du lịch lịch sử, sinh thái, nghỉ dưỡng và năng lượng tái tạo gắn với hạ tầng chiến lược. Tỉnh cam kết tiếp tục đồng hành thực chất cùng doanh nghiệp, cải thiện mạnh mẽ môi trường đầu tư kinh doanh, đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, nâng cao trách nhiệm của các cấp, các ngành, chủ động tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho doanh nghiệp. Việc xác định các trụ cột này cho thấy định hướng phát triển bền vững, kết hợp hài hòa giữa bảo vệ môi trường, phát huy lợi thế văn hóa và phát triển kinh tế hiện đại, đáp ứng xu hướng phát triển chung của khu vực và cả nước.
Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam sẽ đóng vai trò gì trong việc hỗ trợ doanh nghiệp tại Điện Biên?
Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam cam kết đóng vai trò cầu nối quan trọng trong việc hỗ trợ doanh nghiệp tại Điện Biên. Cụ thể, Hội sẽ trực tiếp tổng hợp và kiến nghị các giải pháp đột phá về thể chế từ thực tiễn Điện Biên lên các bộ, ngành Trung ương. Mục tiêu là tạo ra một môi trường kinh doanh minh bạch, thuận lợi nhất cho doanh nghiệp hoạt động tại địa phương. Hội cũng sẽ tổ chức các hoạt động hỗ trợ đào tạo, kết nối nguồn vốn, công nghệ và thị trường cho doanh nghiệp trẻ. Sự tham gia của Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam tại các phiên đối thoại địa phương cho thấy sự quan tâm và trách nhiệm của tổ chức này trong việc thúc đẩy sự phát triển của cộng đồng doanh nghiệp tư nhân, đặc biệt là tại các vùng đất còn nhiều tiềm năng nhưng chưa được khai thác triệt để.
Doanh nhân trẻ tại Điện Biên đang gặp những khó khăn cụ thể nào?
Các doanh nhân trẻ tại Điện Biên đang gặp phải 4 nhóm rào cản cốt lõi: (1) Cơ chế chính sách chưa linh hoạt, thủ tục hành chính còn rườm rà và thiếu đồng bộ; (2) Hạn chế về nguồn vốn và tín dụng, lãi suất cao và điều kiện thế chấp khắt khe; (3) Hạ tầng kỹ thuật và logistics chưa đồng bộ, đặc biệt là giao thông và hạ tầng số; (4) Thiếu hụt nguồn nhân lực chất lượng cao, do tình trạng "chảy máu chất xám" và trình độ kỹ năng chưa đáp ứng yêu cầu của các ngành nghề mới. Những rào cản này đang kìm hãm sự phát triển của kinh tế địa phương và cần có các giải pháp đặc thù, đột phá để tháo gỡ kịp thời. Các doanh nhân trẻ cũng mong muốn được có nhiều cơ hội hơn để tiếp cận công nghệ, thị trường và đào tạo kỹ năng số để bứt phá trong bối cảnh mới.
Author Bio
Minh Vy là một phóng viên kinh tế lâu năm, chuyên sâu về các vấn đề phát triển bền vững và chính sách đầu tư tại các vùng miền núi phía Bắc của Việt Nam. Với hơn 12 năm kinh nghiệm trong nghề, cô đã có cơ hội phỏng vấn hàng trăm doanh nhân, nhà hoạch định chính sách và chuyên gia kinh tế để phân tích các xu hướng thị trường. Cô từng đồng hành cùng các dự án phát triển nông nghiệp công nghệ cao và du lịch sinh thái tại Điện Biên, Lào Cai và Sơn La, mang lại những góc nhìn thực tế và sâu sắc cho độc giả về tiềm năng và thách thức của các vùng đất này.